< Terug naar overzicht

Circulaire economie: just do it

Als je het wilt hebben over Circulaire economie op de derde dag van de module Vernieuwen, dan moet je ook wel een locatie kiezen die daarbij past. Daar past Blue City in Rotterdam uitstekend bij. Het voormalig zwemparadijs Tropicana van 12.500 m2 aan de Maasboulevard is het levende bewijs van de blauwe economie, die waarin afval niet bestaat. Hier vormt men zo compact en effectief mogelijk ecosysteem met diverse bedrijven die er nu in zijn gehuisvest.

 

De eerste spreker, Bas van de Griendt sinds augustus trekker van Stratego-advies, voelt zich dan ook als een vis in een ‘zwembad’. Maar alvorens van start te gaan, wil hij van de cursisten weleens weten waar zij aan denken als zij aan duurzaamheid denken. En vervolgens wat voor hen een indicator is voor een duurzaam gebouw. En als laatste vraag waar een duurzaam gebied aan zou moeten voldoen. Life werden de antwoorden uit de zaal op het scherm geprojecteerd en ontstonden er wordclouds. Wat opvalt was een tweetal zaken: het woord circulair was maar één keer gebruikt en de antwoorden gingen van meer technisch in het begin naar meer de mens centraal aan het eind.

 

Ondanks de constatering van Bas dat we in Nederland toch wel achteraan lopen als het gaat om duurzaamheid, is hij van mening dat het helemaal niet veel moeite hoeft te kosten om weer tot de koplopers te behoren. We moeten dan wel stoppen om alle tijd te stoppen in praten over het uiteindelijke doel. We moeten in de tussentijd gewoon dingen doen. Je hoeft niet de hele trap te zien, om de eerste stap te zetten (M.L. King). Als je het schema van circulaire economie nader beschouwt kun je op verschillende zaken sturen. Allereerst op de materialen die je bij de bouw gebruikt, welke grondstoffen breng je in de cyclus. Er zijn hernieuwbare stoffen (je kunt het terugbrengen in de natuur) en niet hernieuwbare stoffen die in een vastgoedcyclus beide hergebruikt kunnen worden. En vervolgens is er een afvalstroom van producten die niet kunnen worden hergebruikt. Hoe krijgen we de bouw in beweging? Gezien het feit dat de prijzen van de materialen niet zijn gestegen en ook voldoende voorradig zijn voor de bouw, moeten we het vinden in de milieudruk. De eis die 1 januari 2018 ingaat voor de MPG (milieuprestatie voor materiaalgebruik) is dat deze maximaal € 1,-/m2 bvo mag bedragen. Het lastige is dat het niet helder is hoe de berekening tot stand komt en dat je daardoor naar een norm toewerkt in plaats van dat je begrijpt waar het omgaat. Het is beter in te zetten op een vergroten van het bewustzijn dat we er allemaal iets aan kunnen doen.

 

Jetske Thielen, sociaal ingenieur van Duurzaam Vlechtwerk start haar betoog, start na een oefening duurzaam denken, met een toelichting op de principes van The Natural Step. Dit is geen norm zoals EPN, BREEAM, GPR of iets dergelijks. De principes liggen in de lijn van het rapport van Brundtland en dat is dat we in principe geen dingen doen waar we mensen beperken in het kunnen vervullen van hun behoeften, nu en in de toekomst. Bij The Natural Step bepaal je zelf je doel en door middel van backcasting. Vanuit het doel werk je aan systeem, succes, strategie, acties en instrumenten. En vervolgens ga je aan de gang en monitor je het proces. Je werkt dus niet alleen aan de output, maar aan de organisatie.

 

Woonbedrijf, corporatie in de Eindhovense regio met 32.000 woningen, heeft The Natural Step omarmd. Rob Simons, senior vastgoedmanager, licht toe hoe het bij hen is opgepakt. Bij Woonbedrijf is de stip aan de horizon en de stappen om er te komen, vertaald in een roadmap Circulair Woonbedrijf. Een zevental doelen zijn omschreven: bewustwording, uitstroom, waarde van grondstoffen, beoordeling materialen, inkoop, flexibel en demontabel bouwen en een informatiesysteem. Het doel is om in 2026 100% te scoren op al deze doelen. Om dat te halen, moet je nu al handelen. Er is in beeld gebracht hoeveel materiaal en welke materialen dit zijn dat de corporatie per jaar verwerkt. Dat is 60.000 ton! Vervolgens is het interessant in beeld te brengen wat de waarde van al dat materiaal is. Via de recoverytabel kun je in beeld brengen of het intern of extern kan worden hergebruikt, of het in aanmerking komt voor upcycling of downcycling of uiteindelijk een afvalstroom wordt dat gestort of verbrand wordt. Zo wordt op dit moment het voormalige kantoor van Woonbedrijf tijdelijk naar woningbouw getransformeerd met behulp van spaceboxen die al 10 jaar bij de universiteit als studentenwoningen dienst hebben gedaan. Maar het gaat ook over het hergebruiken van een raamboompje als een project wordt gesloopt.

 

Dit is maar een hele korte weergave van alles dat voorbij is gekomen. In de middag gaan de cursisten onder leiding van Anne van Stijn (TU Delft) zelf aan de slag en wordt een sanitheek ontwikkeld.

Natuurlijk zijn er altijd kritische kanttekeningen te plaatsen bij de keuzes die door partijen worden gemaakt, maar het zijn hun keuzes. We moeten ophouden kritiek te leveren en zelf en anderen aanmoedigen om ook gewoon te starten. Als velen ermee starten, dan zullen we zien dat de norm gaat verschuiven en dat het normaal wordt om duurzaam met materia

wordcloud