< Terug naar overzicht

Dag 6 Vernieuwen

Met de zesde bijeenkomst van deze leergang werd de module Vernieuwen afgerond. De cursisten treffen elkaar ’s ochtends op wederom een bijzondere locatie; een tijdelijke jazzclub op het NRE terrein in Eindhoven, voormalige gasfabriek en nu broeinest van vernieuwing en herbestemming. De coordinatoren van de NRP Academie, Eefje Stutvoet en Erna van Holland, zorgen ervoor dat iedereen tussen de saneringsactiviteiten in het gebied het gebouw weten te vinden.

People, Planet, Profit

Machiel Karels en Tristan Kunen, oprichters van het consortium !mpuls (consortium van Brink Groep, Laudy, Kuijpers, DWA en Rudy Uytenhaak Architectenbureau) openen de dag met een inspirerend verhaal op het verduurzamen van bestaande bouw. Ze onderstrepen het belang van het proces. ‘Vanuit samenwerking zijn onderscheidende projecten mogelijk, waarbij je de duurzaamheidsambitie moet borgen in het proces.’ ‘Je wil stakeholders een mindset meegeven, overtuigen. Hoe kijken we nou naar bestaand vastgoed? En wat is onze gedeelde ambitie?’

Karels en Kunen zetten hun visie uiteen volgens de triple P methode; People, Planet, Profit, die gelden als kapstok voor waardebepaling en ambitie.

 

Value case in plaats van Business case

Een van de eyeopeners tijdens de presentatie van Machiel Karels en Tristan Kunen is het hanteren van een value case i.p.v. een business case. ‘Met een value case kom je tot waardemaximalisatie en kijk je dus verder dan allen je business. Daarmee kom je er niet meer in de huidige markt. We zitten in een onomkeerbaar proces waarin diverse waarden van belang zijn.’ How does my building impact my people? Dat is toch wat de meeste opdrachtgevers echt bezighoudt. Daarop moet je ze overtuigen.’

 

Als er vervolgens een doorgerekende aanbesteding volgt wordt er door een cursist gevraagd: ‘Waarom gebruiken jullie nog geld om waardevermeerdering uit te leggen? Is geld niet een achterhaald uitdrukkingsmiddel als het gaat over duurzaamheid? ‘Cijfers worden nog altijd aan het eind van het proces gevraagd. Het is een middel om de opdrachtgever te overtuigen’ aldus Tristan Kunen.

 

Stellingname

Na de ochtendpresentatie komt de discussie los. Door stellingen te poneren als ‘De overheid moet regulerend optreden om verduurzaming af te dwingen’ en ‘Gebruikers van gebouwen zijn de grootste vervuilers’  ontstaat verdeeldheid in de groep. ‘Kan het niet zo zijn dat gebruikers het pand niet goed gebruiken?’ ‘En waar begint verduurzaming?’ ‘Is leegstand eigenlijk niet een veel grotere vervuiler?’

 

Argumenten en opvattingen worden uitgewisseld en cursisten worden uitgedaagd om zich te verplaatsen in de aannemer, belegger, opdrachtgever, gebruiker of financier.

 

Ambitie energieneutraal Eindhoven

Na de koffie en thee gaat Tristan Kunen verder in op de casus van de gemeente Eindhoven, waarmee !mpuls onlangs de overeenkomst tekende voor een langdurige vernieuwende samenwerking voor de renovatie, het onderhoud én het maximaal verduurzamen van zeven gemeentelijke gebouwen in het Eindhovense stadshart. De ambitie van de gemeente is om in 2035 energieneutraal te zijn.

 

Kunen vertelde dat !mpuls hierbij volgens de methode ‘Gebruiker, Gebouw, Gebied’ redeneerde. ‘Grip houden op de business case tijdens hele procedure en toch genoeg flexibiliteit inbouwen op tegenslagen en veranderingen op te vangen, is echt ontzettend belangrijk.’ Je moet een dergelijk omvangrijk proces inrichten op basis van vertrouwen, alleen dan kom je er samen uit.’

NRE Terrein, dromen worden waarheid

Het is tijd voor de rondleiding over het NRE terrein. Een voor velen nog onbekende parel net naast het stadscentrum van Eindhoven. Elf bijzondere fabriekspanden, restanten van de voormalige gasindustrie, vormen de basis voor het historische karakter van het NRE-terrein. Een gebied dat de komende jaren de nodige veranderingen tegemoed kan zien.

 

Hein van Stiphout van OKKO projecten is initiatiefnemer van het gebied en leidt de groep rond. Dichter bij kom je niet; op locatie, met initiatiefnemers in gesprek terwijl sanering van de grond rondom de gebouwen de transformatie fysieke gestalte geven.

 

Vanaf begin 2014 is de gemeente Eindhoven samen met enkele gedreven initiatiefnemers, gestart met de transformatie van het gebied. Het voormalige industriegebied zal geleidelijk veranderen in een kleinschalige, levendige en creatieve stadsbuurt waar wordt gewoond en gewerkt. De gemeente geeft initiatiefnemers met een droom ruimte die droom te verwezenlijken. Hein van Stiphout is zo iemand. Nu exploiteert hij Fifth NRE nog als tijdelijke jazzclub, maar dat moet de definitieve bestemming worden als de grond gesaneerd is en de nieuwe bestemming onherroepelijk. Verder komen er op het terrein creatieve ondernemers, ontwerpers, verschillende woonvormen en hergebruik. De eerste resultaten daarvan zijn inmiddels zichtbaar.

 

To BIM or not to BIM?

Na de lunch (met warme broodjes) vertellen William Jelier en Errol Ooft (IOB) in een workshop alle ins en outs van BIM modellen. Wat is BIM? Waarom zou je BIM gebruiken? En wat is de kracht van BIM? De cursisten gaan aan de slag om over deze vragen na te denken en de mogelijkheden van van BIM tijdens de exploitatiefase te onderzoeken.

 

Het is opvallend dat nog niet iedereen hallelujah roept over BIM. Dat BIM ook met name in de exploitatiefase voordelen kan hebben, daarover lijkt de groep het eens. ‘Maar dat vergt wel discipline.’ ‘Het is ook leuker dan 2D tekenen.’ ‘Ontwerpers worden bewuster van onderhoudseffecten.’ ‘Het biedt mogelijkheden tot snellere service voor de gebruiker.’ De workshop met IOB toont ook aan dat voor enkelen BIM al dagelijkse kost is, terwijl anderen nog worstelen met het begrip en de betekenis ervan voor hun eigen praktijk. Juist de NRP Academie biedt dan een goede omgeving om kennis uit te wisselen rondom dit soort onderwerpen.

 

Oefening baart kunst

Henk Diepenmaat, docent, en Joost van Ettekoven de module coördinator van Nyenrode van de module Verbinden zijn ondertussen aangeschoven om kennis te maken en de groepspresentaties bij te wonen.

 

De vier groepen kozen allen een object of wijk met een moeizame renovatie- of transformatieopgave. Ontevreden bewoners in een naoorlogse wijk, langdurige leegstand of drie oude silo’s in een havengebied vormden enkele hobbels die genomen moesten worden. Toch lukte het de groepen om de vraagstelling te formuleren waar ze in de komende module mee aan de slag zullen gaan.

 

Het zal niet eenvoudig zijn. ‘Hoe krijg je als ontwikkelaar de eigenaar in beweging?’ Wie moet het idee tot herbestemming aandragen? De Buurt? Wij als ontwikkelaar? Hoe kun je als corporatie woningen renoveren als de bewoners niet willen? De cursisten zitten gelukkig niet verlegen om oplossingen.  De presentaties vormen de opmaat naar de NRP Challenge over twee weken, wanneer de cursisten opnieuw samenkomen in Eindhoven en zich zullen buigen over de toekomst van het Grafisch Lyceum en de Internationale School.

 

Oefening baart kunst. Maar waar kun je nou ‘oefenen’ met renovaties en herontwikkeling? Juist, bij de NRP Academie.

 

 

nre