< Terug naar overzicht

Dag 4 Verbouwen

Afsluiting module Verbouwen, NRP Academie, stedelijk museum, ‘s-Hertogenbosch

Bierman Henket Architecten

Maar dit gebeurt niet voordat de cursisten worden bijgepraat over het gebouw waarin ze zich bevinden. Yvonne Segers van BiermanHenket architecten, partner van NRP, ontleedt het door hun ontworpen Stedelijk Museum en het gerenoveerde Noord-Brabants Museum.

BiermanHenket Architecten is, naast de bouw van het Stedelijk Museum in ’s-Hertogenbosch, bekend van de moderne toevoeging op het gebouw van de Fundatie, de verbouwing van de Citroëngarage in Amsterdam en de transformatie van Onderwijsmusuem De Holland in Dordrecht.

Stedelijk Museum ‘s Hertogenbosch

Het (ver)bouwen van een icoon in een middeleeuwse kern vraagt om maatwerk, geduld en procesmanagement’ aldus Segers. ‘Iedereen vindt er natuurlijk iets van. We zijn daarom meteen met alle betrokkenen in gesprek gegaan, hebben de testen voor de materialen en kleuren ook openbaar gemaakt, zodat omwonenden vast konden wennen aan de toekomstige situatie.

In de presentatie van Yvonne Segers komt duidelijk naar voren dat een transformatie of verbouwingsopgaaf niet zonder goede kennis van de context benadert kan worden. Ze begint haar presentatie met satellietbeelden van de stad en het gebouwencomplex, waardoor goed duidelijk wordt hoe complex de ruimtelijke opgaaf is. ‘Waar komt een gebouw vandaan? Uit welke onderdelen bestaat een gebouw? Hoe zijn de buitenruimtes en hoe is de situering in het stedelijk weefsel? Een rondleiding door het gebouw legt de complexiteit van de opgave bloot maar ook haar passie voor het goed uit detailleren en materialiseren.

Verbouwen

Verbouwen, hoe doe je dat er waar moet je goed op letten? De cursisten hebben de afgelopen weken colleges gevolgd van Hans van der Krogt, directeur van Smits Vastgoedzorg, Henk Brinkman (HU) en architect Wessel de Jonge, die de cursisten kennis liet maken met een geconditioneerd ontwerpproces aan de hand van het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. Wessel de Jonge drukte de cursisten op het hart om goed kennis te nemen en gebruik te maken van hetgeen het gebouw je te bieden heeft. De groepen hebben tijdens de derde cursusdag nog de mogelijkheid om met diverse experts aan tafel te zitten en gericht advies in te winnen op het gebied van brandveiligheid, bouwfysica en installatietechniek.

Verbeteringen

Groep 1 heeft BLOOM III uitgekozen als casus. Een sociaal woningblok van Ymere in Amsterdam-West, gerenoveerd in 2011.

Na een grondige gebouw- en renovatieanalyse doet de groep voorstellen voor verbetering van de gedane verbouwing. Zo zou met een flexibel indeelbare plattegrond beter ingespeeld kunnen worden om de woningvraag in Amsterdam en zou met toepassing van duurzame constructies op het gebied van de waterhuishouding, een zonnecollectief en betere isolatie de toekomstbestendigheid van het gebouw verlengd kunnen worden. De plattegronden zouden moeten worden heringedeeld volgens het ‘functie boven functie’ principe, waardoor je de overlast minimaliseert.

Groep 2 zoomt in op een renovatie van een monumentaal woningblok aan de Czaar Peterstraat in Amsterdam, gerenoveerd in opdracht van Eigen Haard. De groep presenteert een plan waarbij het inpandige trappenhuis verwijdert wordt om vierkante meters aan de woningen toe te voegen. Aan de achterzijde wordt een balustrade aangebracht waarop tevens alle serviceruimtes worden aangesloten. ‘Dit vergemakkelijkt de bereikbaarheid voor zowel bewoners als technici en betekent een bijdrage aan de toekomstbestendigheid.’ De groep wil met hun plan aansluiten op de maatschappelijke transitie van de vergrijzing, waarbij bewoners ook bij een hogere leeftijd in hun woning kunnen blijven wonen door de gedane aanpassingen.

Meer dan presenteren

De groepen moeten een volledige verbouwing presenteren en hebben daarvoor onder andere met brandweer en installateurs gesproken over hun plannen. ‘We willen optimaliseren op het gebied van isolatie, brandwerendheid, wooncomfort en energie.’ De jury, bestaande uit Frank Hofmans, Henk Bruinsma en Erna van Holland, reageert op alle voorstellen. ‘In hoeverre is het doorgerekend? Wat levert het aan extra m2 op als je de trappen naar buiten verplaatst? De module verbouwen gaat verder dan alleen een plan analyseren en presenteren. De cursisten worden geacht ook hun opgedane kennis in eerdere modules toe te passen.

De derde groep heeft een bijzonder pand als object gekozen voor een verbouwing. Gebouw 88 in de spoorzone van Tilburg.  Het gebouw, oorspronkelijk een oude draaijerij is in het verleden al vier keer van functie veranderd. Met een hoogwaardige kantoorfunctie aangevuld met een monumentale ingang, horeca en een openbare functionele zone denkt de groep het gebouw op rendabele wijze te kunnen verbouwen. De groep heeft daarbij veel oog voor het stedelijk weefsel waar het gebouw onderdeel van uit maakt.

Jury

De jury neemt de plannen uiterst serieus. In de recapitulatie van de jury wordt het belang van de argumentatie benadrukt. Frank Hofmans spreekt over ‘wisselgeld-denken’ waarmee je de tegenargumenten voor je gemaakte keuzes van een reactie kunt voorzien, vooral handig bij monumentencommissies. ‘Denk heel goed na waarom je doet wat je doet en waarom je dingen ook niet doet.’ Ook het belang van de waarden van het bestaande worden nogmaals onderstreept. ‘Wat maakt het dat een gebouw zijn tweede, derde of zelfs vierde leven ingaat? Frank Hofmans geeft de groepen de nodige tips mee, waarmee de vierde en laatste module wordt afgesloten. Over twee weken wacht de cursisten de meesterproef in de vorm van de tweede NRP Challenge. Daarover later meer.

 

sms_2