< Terug naar overzicht

NRP Challenge 1, 2015/16

Haarlem biedt echte uitdaging voor deelnemers NRP Academie

Een opleiding volgen betekent leren, presenteren, in praktijk brengen en oefenen. Om geleerde lessen te verbinden met de realiteit kent de NRP Academie iedere leergang twee NRP Challenges. Een bestaande vastgelopen case die vraagt om ontwikkeling. Twee volle dagen gaan de cursisten in groepen aan de slag met de casus, die hen slechts enkele dagen eerder bekend is gemaakt. Dat vraagt om adequaat en creatief handelen.

Tekst: Maurits van Putten

Locatie

Ik ontmoet de cursisten op vrijdagochtend in een leegstaand kantoorpand aan de Robert Nurksweg, naast een bushalte bij station Haarlem Spaarnwoude. Het is koud en de lucht kleurt grijs. Asfalt en tegels domineren de omgeving. Bij de cursisten heerst een ingehouden energie. ‘Ik ben erg benieuwd, ik heb er wel zin in’ aldus twee van de cursisten.

De opgaaf

Marjolein Peters, stedenbouwkundige bij de gemeente Haarlem en Mark Rutherglen, senior advisor urban transformation bij Arcadis leggen de casus voor aan de cursisten.

Knooppunt Oostpoort, het gebied rondom Station Haarlem Spaarnwoude, is al jarenlang en knoop in de maag van Haarlem. Het gebied wordt gekenmerkt door een veelheid van verkeerswegen. De Amsterdamse vaart, een dubbel spoortraject en de N200 doorkruisen het gebied. Dominant zijn de IKEA aan de noordzijde, het trein- en busstation centraal en drie kantoorpanden met achterliggende woonwijk in het zuiden.

De gemeente Haarlem heeft twee belangen; het gebied ten noorden van het spoor is haar eigendom en zij wil ook partijen laten investeren in het zuidelijk gebied. Van de drie kantoorpanden zuidelijk van het spoor staat 50% leeg. Welk scenario is passend voor dit gebied en deze gebouwen? Actief oppakken, transformeren, geleidelijk ontwikkelen met een lagere ambitie of juist wachten tot het juiste moment zich aandient? 

Potentie

Een recente marktconsultatie heeft aangetoond dat het gebied wel potentie heeft en interesse geniet bij verschillende partijen. Deze oostelijke stadsentree van Haarlem ligt in de Metropool Regio Amsterdam. Schiphol, recreatiegroen, het strand en de binnensteden van Haarlem en Amsterdam liggen op15 minuten afstand. 

Verkenning

Een koude rondleiding door het gebied volgt, waarbij de cursisten onderzoekend en nieuwsgierig de gebiedsstructuur onderzoeken en fotograferen. Het is iedereen duidelijk dat hier kansen liggen en dat er iets moet gebeuren om dit gebied karakter, uitstraling en meer kwaliteit te geven. 

Aan de cursisten de uitdaging om de transformatie van met name de bestaande kantoren en de directe omgeving vorm te geven. Vol enthousiasme begint het plannen maken. De ene groep steekt direct de koppen bij elkaar, de andere groep gaat verder op verkenning door het gebied. De groepen kunnen de hulp van Guido Huider inschakelen. Huider studeerde recentelijk af op ontwikkelingspotentie van het gebied en kent het gebied van binnen en van buiten. Ook architect en tekenaar Jan Metz stelt zijn diensten ter beschikking. Het levert tijdens de presentaties heldere visualisaties van de plannen op.

Presentaties

Zaterdagmiddag presenteren de drie groepen hun plannen aan de jury, bestaande uit gebouweigenaar Ton Verbruggen, stadsbouwmeester van Haarlem Max van Aerschot, hoogleraar Vincent Gruis, Mark Retherglen van Arcadis en Cecile Hubers namens de gemeente Haarlem. De inspanningen hebben zich vertaald in drie voorstellen waarbij de leegstaande kantoren na een transformatie een centrale rol innemen in de gebiedsontwikkeling.

Groep 1 presenteert Harlem Park. Een plan voor gefaseerde gebiedsontwikkeling waarbij de verbindingen van de bestaande structuren, woonwijk, kantoren, station en het groen worden versterkt en de locatie aan de stadsrand wordt gemarkeerd. 

Place making door horeca, tijdelijke woningen en een pop-up supermarkt. Het zijn plannen met een gezamenlijk doel; mensen aantrekken. Het gebied moet weer gaan leven, waarna volgende stappen genomen kunnen worden. Een hotel, een toegankelijker stationsgebied. Wat de groep vooral benadrukt is dat ze vooral moeten doen, niet blijven hangen in plannen maken. 

The Harlem Connection is het plan van de tweede groep. De groep heeft goed gekeken naar de bestaande kwaliteiten binnen de opgaaf en geprobeerd die te versterken en met elkaar te verbinden. Wonen voor jongeren, voorzieningen die daar bij passen, muziek, sport en natuur kunnen heel goed in het gebied plaatsvinden. De verbinding wordt gerealiseerd om de plint van de kantoren transparant te maken. Terwijl de groep hun hoe, wat, wie, en waartoe presenteert luistert de jury aandachtig.

De derde groep, Hallo Haarlem,welkom Lot wil de plek vooral een identiteit geven, daar waar het nu aan ontbreekt. Met een presentatie vanuit het perspectief van de eindgebruiker worden alle plannen toegelicht waarbij stakeholders actief betrokken worden. Placemaking door K-Swiss die er kantoor houdt, woningen voor mensen die in Haarlem of Amsterdam wonen en met de trein reizen, voorzieningen als een koffiebar, een supermarkt en een wasbar. Met name de relatie tussen gebouw en omgeving en zal versterkt worden als een voor een de kantoren worden getransformeerd. .. 

Uitdaging aangegaan, missie volbracht

Na kort juryberaad komt de derde groep als winnaar uit de bus. Twee intensieve dagen waarbij de cursisten de lessen van de eerdere bijeenkomsten aan elkaar proberen te verbinden bij een actuele case eindigen met een gezellige borrel. De cursisten geven aan de samenwerking als erg leuk te hebben ervaren. ‘Twee dagen zo intensief samenwerken brengt ontzettend veel. Je kunt met elkaar veel meer dan je alleen voor mogelijk houdt.’ Ook de gebouweigenaar gaat met verfrissende ideeën naar huis.