< Terug naar overzicht

Verbinden dag 1

Vandaag te gast in de Gelderlandfabriek pal aan het spoor en naast het station in Culemborg. Een haalbaarheidsonderzoek met BOEi maakte duidelijk dat de herontwikkeling van de voormalige meubelfabriek niet financierbaar was. Er is een beheerstichting voor de instandhouding van het gebouw en een ontwikkelstichting voor het aantrekken van gebruikers opgericht. De opzet van de stichting is gestoeld op het gedachtegoed van Socrates: in kringen met eigen verantwoordelijkheden. Men is gestart met een crowdfundingsactie waarbij mensen ook arbeid mochten leveren. Veel acties om het gebouw te onderhouden en verbouwen zijn door middel van social media ondersteund en maakte het uiteindelijk mogelijk om op 1 februari 2016 de deuren van de werkplekken en de grote zaal te openen en twee manden later het restaurant.

 

De NRP Academie start het nieuw jaar met de module Verbinden en met als thema van de dag: samenwerken. De eerste spreekster, Fransje Sprunken chief Concepting bij VORM, bracht iedereen direct in beweging bij aanvang van haar college. Samenwerken gaat over het verbinden van mensen en hoe kun je dat beter doen, dan letterlijk de lijnen tussen de mensen leggen. Dus de groep cursisten en collega’s gingen in de kring staan en gooiden bolletjes wol naar elkaar toe onder het uitspreken van een boodschap voor de ontvanger. Nadat de bolletjes wol op waren, lag er een prachtig spinnenweb op de grond. Fransje liet iedereen het web oppakken en eindigde haar introductie met de woorden: ‘zo en nu zijn we verbonden en kunnen we gaan samenwerken’.

Als je wilt samenwerken, moet je starten met kennismaken. Zo vertelt Fransje in het kort haar levensgeschiedenis en licht zij die zaken er uit die nog altijd van belang zijn voor haar manier van werken. Het wordt duidelijk dat ‘samen’ haar met de paplepel is ingegeven en het fundament is onder haar dagelijkse werk. Een ontwikkelende bouwer kan niet anders dan samenwerken, maar je moet het doen uit de overtuiging dat het meerwaarde oplevert. Zo moet je ook kritisch je team samenstellen: mensen moeten aanvullende kwaliteiten en eigenschappen hebben. Langs de lijn van kennen, begrijpen, waarderen en vertrouwen kun je aan een samenwerking bouwen. Aan de hand van een groot aantal projecten illustreert zij wat samenwerkingen kunnen opleveren: vaak een andere oplossing dan dat je zelf in gedachten had, maar vaak niet minder goed, meestal beter, en met meer draagvlak. Dit geldt voor zowel samenwerken met externe partijen als de samenwerking binnen het bedrijf. VORM heeft zowel concepting, ontwikkeling, realisatie en exploitatie in huis. Maar als je net als bij een estafette alleen stokjes doorgeeft, werk je niet samen. En dat is jammer daar de kennis in huis is. Als de kennis niet in huis is, dan haal je die van buiten. Bijvoorbeeld overleg met bewoners voorafgaand aan een prijsvraag, zij zijn tenslotte de gebruikers en deskundig op dat gebied.

De tips die zij meegeeft om goed te kunnen samenwerken zijn: wees eerlijk, deel ervaringen, toon eigenaarschap, erken en vier successen. En wat zij niet zegt, maar ook duidelijk wordt: houd het geloof erin en blijf er positieve energie in stoppen, dat vergroot de kans op succesvolle samenwerkingen.

 

Na deze praktijkervaringen was er ruimte voor de wetenschap en wel de theorie van organisationele psychologie door Sandra Schruijer, omgevingspsycholoog verbonden aan TIAS en Universiteit van Utrecht en met een eigen praktijk. Sandra kiest bewust voor een actieve houding als wetenschapper, zij wil door middel van actieonderzoek weten wat echt aan tafel gebeurt. Naar haar mening kun je niet adviseren over samenwerkingen als je op afstand blijft staan. Zij richt zich vooral op de samenwerkingen tussen verschillende organisaties (en niet binnen een organisatie). Je kunt met elkaar samenwerken als dat een meerwaarde oplevert voor alle partijen. Dat klinkt als een open deur, maar dat is het niet. Het gaat uit van zowel het eigen belang als een gezamenlijk belang. Als iemand aan een ‘samenwerkingstafel’ zit, dan zit hij/zij daar vanuit verschillende rollen. Als vertegenwoordiger van het bedrijf, als individu en als lid van dit team, deze samenwerking. Een samenwerking wordt pas zinvol als de partijen verschillend zijn en het verschil weten te kapitaliseren. Maar het lastige is dat de mens van natuur naar gelijkgestemden gaat en niet de verschillen opzoekt. Verschil vinden we ’eng’, het maakt het ingewikkeld en het schept daardoor afstand. En die afstand maakt het op zijn beurt weer lastig om elkaar te vertrouwen. De voorbeelden die Sandra geeft, zijn voor de hele zaal erg herkenbaar.

We weten dat een samenwerking op vertrouwen gestoeld moet zijn, maar gunnen we ons voldoende tijd om dat vertrouwen op te bouwen? We hebben last van het feit dat we stereotyperen, dat wij eigenlijk liever onafhankelijk willen zijn en dat we van ‘enge’ dingen weg willen sturen. Niet echt een goede basis voor een samenwerking. Die basis kan worden gelegd door:

  • een zelfontwikkelend werkverband van twee of meerdere partijen, bij voorkeur zoveel mogelijk stakeholders
  • een (vaag) besef van de noodzaak voor de samenwerking, een meerwaarde
  • op weg naar de definitie van het gezamenlijk probleem en doel
  • spelregels over gezamenlijke besluitvorming en verantwoordelijkheden met behoud van relatieve autonomie
  • voldoende ‘common ground’
  • het herkennen en waarderen van verschillen, kapitaliseren van diversiteit.

Net als bij een kookboek, is dit geen garantie voor succes. Maar het besef hoe samenwerkingen werken en dat het niet rationeel, irrationeel maar vooral emotioneel wordt beïnvloed, is al de eerste stap in de goede richting. Vertrouwen bouw je op door het gewoon te doen, face to face, en met vallen, opstaan en naar elkaar luisteren.

samenwerkenweb