< Terug naar overzicht

Wederkerigheid als fundament voor verbinding

Erna van Holland, al 6 jaar verbonden aan de NRP Academie als programmamanager, komt op de derde dag van de module Verbinden aan het woord met haar presentatie Verbonden door visie. Aan de hand van het project Strijp R in Eindhoven - waar zij 12 jaar aan is verbonden - licht zij toe hoe je met een brede groep stakeholders gezamenlijk kunt werken aan een visie. Alvorens met een her(ontwikkeling) te starten is het goed om door middel van desk- maar ook vooral door life-research alle benodigde informatie van de plek op te halen. Denk aan randvoorwaarden vanuit milieu, ruimtelijke ordening en lokale overheden, marktonderzoek, cultuur- en/of bouwhistorisch onderzoek, maar ook een goed beeld van de stakeholders. Om alle stakeholders vroegtijdig aan je te binden is het goed om samen met hen de toekomstige identiteit met kernwaarden op te halen. Wij zijn gewend om te werken met programma’s van eisen, planningen en begrotingen (modus 1 zo weten de cursisten), maar het verhaal van de toekomstige plek en haar gebruikers is daarnaast ook van groot belang. Dat is modus 2 en dit geeft je de mogelijkheid om emoties een plek te bieden in je project.  Omdat we geen vaste vorm hebben voor een visie en het soms zonde vinden van de tijd, is het een product dat we makkelijk overslaan. En dat is jammer. Want een gezamenlijk gedragen visie, een verhaal, is makkelijk overdraagbaar naar zowel professionals als bewoners en is crisisbestendig. Tevens helpt het je om te weten wat wel of niet op de locatie past en geeft het je ook de benodigde argumentatie. Het is een investering in het voortraject die zich uitbetaalt in een groot draagvlak en vervolgens leidt tot weinig tot geen bezwaren bij vergunningenprocedures en derhalve geen tijdverlies. Het zorgt er ook voor dat mensen zich vroegtijdig verbinden aan het project en ambassadeur worden.

Maatschappelijke ontwikkelingen zichtbaar maken in openbaar domein

Hoe dat in zijn werk gaat, laat Elisabeth Boersma in haar lezing zien. Elisabeth is architect met een eigen bureau met de naam Plan B urban and social strategies en is sindskort ook stadsontwikkelaar bij BPDi (Innercity). Ze was verbaasd hoe de gebruiker en vastgoed van elkaar waren losgeslagen. Met haar bedrijf wilde ze maatschappelijke ontwikkelingen zichtbaar maken in het openbaar domein. Ze illustreert haar werkwijze aan de hand van een aantal projecten. Een groot project is de Klusflat Kleiburg in de Bijlmer. Rochdale verkocht de flat voor € 1,- met een klushuizenconcept. De ontwikkelaar zorgde voor de realisatie van het casco. Er is een strategie bedacht van gebruikers, naar gebruik naar gebouw. Ontmoeting tussen bewoners, toekomstige bewoners en ondernemers werd gefaciliteerd, de sociale verbinding werd versterkt. Tien teams van architecten werd de mogelijkheid geboden te laten zien van de indeling van de woning. Bijzondere vragen zijn er ook gekomen. Zo heeft een groep mensen 11 woningen gekocht om zelf te bewonen maar om een gebedsruimte en opvang voor vrouwen te realiseren onder de naam Kleiburgklooster. Maar strategieën worden ook ontwikkeld voor veel kleinere opgaven. Zoals de Bouwplaats aan Piushaven in Tilburg waar een terrein bij een aantal loodsen in drie maanden tijd in een bouwplaats met 40 ondernemers van hele diverse pluimage veranderde. Of de ontwikkeling van De Plint in het Veemarktkwartier waar een nieuwe ondiepe ruimte voor een parkeergarage zorgde voor levendigheid achter maar ook voor de deur. 

 

Kernwaarde voor de visie op Ru Paré Community: wederkerigheid

Als laatste project licht ze de locatie toe waar we de hele dag met NRP Academie verblijven: Ru Paré Community. Dat is de nieuwe naam voor de woonkamer van Slotervaart, een voormalige school in Sloterdijk. Vernoemd naar kunstschilderes en verzetsvrouw Ru Paré. Elisabeth kijkt met plezier terug naar het selectieproces waarbij zes teams, ieder in een lokaal, een uur konden werken met flipovervel en 3 stiften en direct daarna mochten pitchen. Als belangrijkste kernwaarde voor de visie vanuit de opdrachtgever: wederkerigheid. Zij won in combinatie met BETA office voor architecture. Het budget voor de transformatie was heel beperkt, € 174,-/m2. De wederkerigheid werd op verschillende manieren vertaald. Zo is heel veel gebruik gemaakt van bestaande bouwmaterialen die mede door studenten in het kader van het vak urban mining zijn verzameld. Jongeren uit de buurt zijn betrokken bij de uitvoering en verzorgen nu het beheer en onderhoud van het pand maar ook van woningen in de omgeving. Niet voor niets heeft het project in 2017 de NRP Gulden Feniks gewonnen in de categorie ‘low budget high impact’.

Tempo maken door verduurzaming net zo op te pakken als destijds de productie

In de middag mogen de cursisten zelf aan de slag met de versnelling van de verduurzaming. Een workshop onder leiding van Hank Herfkens (Mampay), trekker van NRP taskforce, die hierover een manifest heeft uitgebracht. Cursist Fabian van Aerschot (Inbo architecten) pakte het podium om te vertellen over zijn afstudeerwerk: de verduurzaming van de industrieel geproduceerde na-oorlogse woningen. Als we op zo’n zelfde manier de verduurzaming zouden oppakken als destijds de productie, dan zouden we pas echt tempo maken.

rupare2